BOS+ en H.Essers maken een eind aan juridische strijd

BOS+ en H.Essers maken een eind aan juridische strijd

BOS+ staakt zijn verzet tegen de vergunning van de Limburgse deputatie die H.Essers toelaat bijna 9 hectare bos te kappen op de voormalige Hörmann-site op het bedrijventerrein Genk-Noord. De natuurvereniging stapte in het voorjaar van 2020 naar de Raad voor Vergunningenbetwistingen omdat ze tekortkomingen zag in het vergunningsproces. De Raad stond open voor de argumentatie van BOS+ en besliste tot een schorsing met uiterst dringende noodzakelijkheid. De procedure voor de uitspraak ten gronde loopt nog. Beide partijen hebben die periode aangegrepen om in dialoog te gaan en zijn nu onderling tot een akkoord gekomen, met winst voor ecologie en economie. In het kader van het duurzaamheidsbeleid van H.Essers engageert het bedrijf zich voor een minimale ontbossing en een maximale biodiversiteitontwikkeling. Als antwoord op dit formele engagement schort BOS+ de lopende procedure tegen de vergunning van de Woudstraat op.

BOS+ en H.Essers kenden voor het eerst een belangenconflict in 2013 toen het logistieke bedrijf een deel van het Ferrarisbos in Wilrijk kapte. Dit tot groot ongenoegen van de natuurbeweging, met BOS+ op kop. Enkele jaren later stapte BOS+ samen met andere organisaties uit de natuurbeweging naar de rechter tegen de uitbreidingsplannen van H.Essers aan de Transportlaan in Genk in Natura-2000 bosgebied. In dat dossier heeft de Raad van State de vergunning, die eerder werd afgeleverd door de overheid, vernietigd.

In het voorjaar van 2019 deed zich opnieuw een belangenconflict voor toen het logistieke bedrijf een vergunningsaanvraag indiende voor de heropbouw van de oude Hörmannsite, aan de nabijgelegen Woudstraat in Genk. Het betreft hier industriegebied van 15 hectare groot dat reeds deels ontwikkeld is, maar waarbij ook 9 hectare ontbossing voorzien werd om het voor H.Essers bedrijfsklaar te maken. Omdat BOS+ ernstige tekortkomingen zag in het vergunningsproces stapte ze naar de Raad voor Vergunningenbetwistingen. BOS+ hekelde onder meer de vergunning voor de kap van bijna 9 hectare bos zonder dat er een milieu-effectrapportering (MER) was opgesteld. In zo een MER wordt de impact van de ontwikkeling voor het leefmilieu onderzocht en wordt nagegaan of er geen geschiktere alternatieven zijn.   In dit geval had de Vlaamse overheid geoordeeld dat er geen MER-plicht was, maar BOS+ bestreed die beslissing. In een eerste uitspraak bij hoogdringende noodzakelijkheid werd de natuurvereniging daarin gevolgd en werd de vergunning geschorst door de Raad voor Vergunningenbetwistingen. Het logistieke bedrijf moest daardoor een definitieve uitspraak afwachten en de uitbreiding zou hoe dan ook heel wat vertraging oplopen.

Winst op het terrein boven ruzie in de rechtbank

Die time-out bleek een belangrijk moment in dit dossier en een bijzondere kans voor beide partijen. H.Essers nam de voorbije zomer contact op met BOS+ en beide organisaties gingen het gesprek aan. Doorheen de talrijke overlegmomenten groeide het vertrouwen en kwam het uiteindelijk tot een vergelijk. Beide partijen verkozen een duurzame oplossing met een win-win voor iedereen boven een lange juridische strijd met alleen maar verliezers.

 “BOS+ heeft altijd gezegd dat die zogenaamde strijd tussen ecologie en economie een valse tegenstelling is, en we hebben altijd gezocht naar dialoog. Als een bedrijf met 6.600 werknemers en actief in 19 landen, aan BOS+ vraagt om in alle openheid aan tafel te gaan zitten en naar oplossingen te zoeken, dan is dat niet alleen het resultaat van ons jarenlang gedegen en principieel werk, maar dan mag je daar als natuurorganisatie niet licht over gaan en moet je je pragmatisch en constructief durven opstellen en samen naar een oplossing zoeken”, vindt Bert De Somviele, directeur van BOS+. Dat het bedreigde bos in de Woudstraat zich in industriegebied bevindt, en daardoor weinig bescherming geniet in onze Vlaamse wetgeving, speelt daarbij ook mee.

Gert Bervoets, CEO van H.Essers: “We nemen vaak het voortouw in logistieke ontwikkelingen, en doen dit ook op het vlak van duurzaamheid. Om bij te dragen aan een waardevolle toekomst geven we meer dan ooit richting aan een duurzame strategie. Want succes is, naar onze mening, meer dan de som van inkomsten en kwartaalcijfers. Zorg dragen voor het milieu, voor onze medewerkers en klanten, ondernemen met aandacht voor de generaties van morgen, dát is wat er werkelijk toe doet als we de eindberekening maken. En als je ziet wat ons team op dat vlak al bereikt heeft en welke projecten er nog in de steigers staan, kunnen we alleen maar heel erg trots zijn. We zijn blij dat we binnen deze ambities ook een toekomstgericht vergelijk met BOS+ hebben gevonden”.

Met de overeenkomst tussen H.Essers en BOS+ komt er nu een positief einde aan de juridische uitputtingsslag.

Moratorium op ontbossing

In dit akkoord, dat volledig past binnen het duurzaamheidsbeleid van H.Essers, engageert het bedrijf zich– na de realisatie van de reeds lopende plannen voor de Woudstraat in Genk –formeel tot een moratorium op verdere ontbossing. Voor bossen met een beschermd statuut of een hoge ecologische waarde is dat moratorium absoluut. Enkel in de “harde” bestemmingen voor industrie – met name zones gelegen in industriegebied, gebied voor KMO, ambachten en nijverheid of een soortgelijke ruimtelijke bestemming blijft beperkte ontbossing mogelijk. In de overeenkomst engageert H.Essers zich tot een ontbossing van maximaal 10% van de oppervlakte van een site, met een bovengrens van 2 hectare voor sites groter dan 20 hectare.

H.Essers zal daarnaast ook een compensatiebebossing uitvoeren voor de ontbossing aan de Woudstraat die de wettelijke verplichting van ca. 12 hectare overstijgt. Het betreft een bebossing van 17,1 ha in de gemeente Oudsbergen. Deze aanplanting zal ten laatste in het plantseizoen 2021-2022 uitgevoerd worden.

In het akkoord werd ook een clausule opgenomen m.b.t. het Ferrarisbos van Wilrijk. De site van H.Essers Wilrijk is een industrieterrein van 33 ha, waarvan 29,5 ha reeds ontwikkeld werd of in ontwikkeling is, voor logistieke activiteiten. De overige 3,5 ha is begroeid met een eeuwenoud bos, het zogenaamde Ferrarisbos, gelegen langs de Fotografielaan. In 2013 stonden beide partijen nog regelrecht tegenover elkaar rond het voortbestaan van dit bos. Een deel ervan werd toen, volgens de afgeleverde vergunning, gerooid wat tot veel protest en zelfs een bezetting van het bos in kwestie leidde. H.Essers engageert zich in het akkoord om dit bos niet verder te ontginnen.

De Somviele: “Dit is een grote overwinning voor het bosbehoud in Vlaanderen, want dergelijke eeuwenoude Ferrarisbossen zijn van enorm ecologisch belang en de facto onvervangbaar.

Dit soort strijddossiers toonden in het verleden zeer pijnlijk aan dat de limieten van onze ruimtelijke wanorde bereikt zijn. Aan beide zijden van het spectrum stoten zowel de natuurbeweging als economische actoren op de gevolgen van decennialang ruimtelijk wanbeheer van onze ruimte, waardoor het in het versnipperde Vlaanderen stilaan onmogelijk wordt om nog op een coherente manier ontwikkelingen waar te maken, of het nu om bosuitbreiding gaat of het aansnijden van nieuwe bedrijvenzones. Dat H.Essers en BOS+ hierover nu een akkoord bereiken, bewijst dat het ook écht anders kan en dat een toekomst voor onze waardevolle zonevreemde bossen mogelijk is.”

Beide partijen roepen evenwel de overheid op om een structurele oplossing voor dit dossier te voorzien. Via een herbestemming van dit industriegebied kan de toekomst van dit deel van het Ferrarisbos juridisch veilig gesteld worden. Er loopt momenteel een overleg met de stad Antwerpen om dit gebied definitief te beschermen via een RUP.

Het logistieke bedrijf engageert zich tot slot ook tot biodiversiteitsverbetering op de bedrijventerreinen in haar eigendom. Daarbij zal minstens 15% van de oppervlakte als biodivers groen beheerd worden op de bestaande en toekomstige sites.

H.Essers nam de engagementen van dit akkoord ook op in zijn duurzaamheidsrapport, dat het bedrijf eind vorig jaar publiceerde.

Geen financiële compensatie of tegemoetkoming in natura

Beide partijen benadrukken dat er op geen enkel moment enige vorm van financiële compensatie of een tegemoetkoming in natura heeft plaatsgevonden of zal plaatsvinden. Elk draagt ook zelf de gerechtskosten en BOS+ zal ook geen actieve rol opnemen in de realisatie van de boscompensatie van 17,1 hectare in Oudsbergen door H.Essers.

“We zijn ervan overtuigd dat dit een eerbaar vergelijk is waarbij zowel economie als ecologie winst boeken. H.Essers en BOS+ bewijzen hiermee dat ze samen een duurzaam verhaal kunnen schrijven waar zowel natuur als bedrijfsleven beter van worden”, klinkt het bij beiden.

Een historisch akkoord

“We kunnen gerust spreken van een historisch akkoord tussen de natuurbeweging en de bedrijfswereld”, verklaren H.Essers en BOS+ samen. “Dat een captain of industry zoals H.Essers zich formeel verbindt tot het realiseren van ambitieuze, niet commerciële duurzaamheidsdoelstellingen zoals een moratorium op verdere ontbossing en daarmee de kaart trekt van het behoud van ons schaarse bosareaal in Vlaanderen, is opzienbarend in de Vlaamse ondernemerswereld.”

“En ja, met deze overeenkomst gaan we akkoord met de ontwikkeling op de Woudstraat”, vervolgt De Somviele, “maar tegelijk verzekeren we het voortbestaan van bossen elders.”

“We zijn blij dat we ons straks nog verder kunnen verankeren in Limburg. Dankzij deze uitbreiding kunnen we onze groei verderzetten, onze duurzaamheidsambities kracht bijzetten en onverminderd bijdragen aan de Vlaamse economie en de creatie van werkgelegenheid”, aldus Gert Bervoets.

Sterk signaal naar de Vlaamse regering

Volgens De Somviele is dit akkoord ook een signaal naar de Vlaamse regering om nu snel werk te maken van een betere bescherming van de zonevreemde bossen. “De Vlaamse regering is een ambitieus traject voor de realisatie van 4.000 hectare bosuitbreiding aan het uitzetten. Het noodzakelijke sluitstuk van die ambitie is een betere bescherming van onze bestaande bossen. Met dit akkoord anticiperen we hierop.”